Translate (Çeviri)

Blog Arşivi

Bu Blogda Ara

23 Nisan 2021 Cuma

Franz Liszt

Franz Liszt

Hayatı:

Franz Liszt (d. 22 Ekim 1811, Macaristan - ö. 31 Temmuz 1886; Bayreuth, Almanya), müzisyen, besteci, piyanist, orkestra şefi, müzik öğretmeni. 19. yüzyılın en önemli piyanistlerinden birisi, senfonik şiir tarzının yaratıcısı olan bestecidir.

22 Ekim 1811'de Macaristan'ın Doborján (Raiding) kentinde doğan küçük Putzi (Franz Liszt), ilk piyano derslerini, onun müzik dehasını keşfeden babasından aldı. Macar soyluları 6 yıl boyunca bu çocuk dahiye maddî destek sağlamayı kabul edince, küçük yaşta, babası ile Viyana’ya giderek Antonio Salieri’den ve Ludwig van Beethoven’in öğrencilerinden Karl Czerny’den dersler aldı. 12 yaşına geldiğinde, dinleyicilerin, müzisyenlerin ve kralların takdirini toplayan bir konser piyanisti olmuştu. Konservatuvara girmek için geldiği Paris’te, yabancı olduğu gerekçesiyle okula alınmadıysa da özel dersler alarak teori ve beste çalıştı; ilk ve tek operası Don Sache’yi ve çeşitli piyano eserlerini besteledi. 1827’de babasını kaybettikten sonra henüz 15 yaşında iken piyano dersleri vererek annesinin geçimini sağlamaya çalışan Liszt, müziğe ilgisini kaybetmeye ve bu mesleğin anlamını sorgulamaya başladı. Kendisini edebiyata ve dinî konulara kaptıran Liszt’in bu ilgilerinin etkisi hayatına ve eserlerine yansıdı. 1830 Devrimi ile yeniden sanata ve hayata dönmeye karar verdi. Asla bitiremeyeceği Devrim Senfonisi’ni yazmaya başladı. Besteciliğinin öne çıktığı bu dönemde Alphonse de Lamartine’in şiirlerini solo piyano için besteledi. Hector Berlioz ile tanıştı. 1832’de kemancı Niccolo Paganini’yi dinlemesi, yeniden virtüözlüğe ilgi duymasına neden oldu; Paganini’nin La Campanella’sı üzerine bir fantezi yazdı. 1833’de Berlioz’un Fantastik senfonisini piyanoya uyarlamayı başardı. Paris günlerinde, o sıralar Polonya'dan gelmiş olan Chopin'in yeteneğini duyup onu kendisine rakip olarak düşündüyse de sonraları çok iyi arkadaş oldular.

Fırtınalı bir ilişki yaşadığı Agoult Kontesi Marie ile 1834'te tanıştı. Kocasını terk eden kontes ile İsviçre ve İtalya’da yaşadılar, 3 çocukları oldu. Daha sonraları, çok yakın arkadaşlık kurduğu ünlü opera yazarı Wagner'in, Liszt'in 3 çocuğundan biri olan ve o sıralar Liszt'in orkestra şefi Hans von Bülow ile evli olan kızı Cosima ile yasak aşk yaşaması iki arkadaşın arasını açtı. 1835’deki İsviçre seyahati sırasında piyanist Sigismond Thalberg’in Paris’teki başarılarını duyunca Piyanonun Kralı ününü pekiştirmek için bir piyano düellosu yapmak üzere Paris’e gitti. Daha sonra piyano resitali kavramını geliştiren Liszt, büyük bir konser turuna çıktı, hayır dernekleri yararına konserler verdi ve gittiği her yerde ilgiyle karşılandı. Konserleri sayesinde, küçük yaşta ayrıldığı ülkesi Macaristan’daki sel felaketinde hayatını kaybedenlere bağışlamak üzere büyük bir gelir elde etti ve Bonn’da yapılması planlanan Beethoven anıtının maliyetini üstlendi. 1840-1847 arasında çıktığı turnede İrlanda’dan Osmanlı İmparatorluğu'na, Portekiz’den Rusya’ya kadar pek çok yeri dolaştı. 18 Haziran 1847'de Padişah Abdülmecid'e Büyükdere'deki Hotel de Bellevue'de bir konser verdi.

1844’te ününün doruğunda iken, manik-depresif eşi Marie d'Agoult ile evliliğini bitirdi; Kiev’de tanıştığı, Çarın yardımcısının eşi Prenses Carolyne Sayn-Wittgenstein ile birlikte oldu ve sahne konserlerine son verdi.

Liszt, konser piyanisti kariyerine son verdikten sonra, 1848’de Weimar’da orkestra şefliğine başladı ve Goethe'yle özdeşleşmiş olan bu kültür kentini, Avrupa kültürünün buluşma merkezi haline getirdi. Bu görevi sayesinde Verdi, Wagner ve Berlioz’un yeni operalarını yönetti. Aynı dönemde en önemli eserlerini besteledi, genç piyanistlere dersler vererek Altenberg Kartalları diye anılan yeni bir piyanist kuşağı yetiştirdi. 1858’de, muhafazakârların kendisinin ve öğrencilerinin yapıtlarına yoğun eleştirileri üzerine görevinden ayrıldı.

1861-1869 yılları arasında daha çok Roma’da yaşadı ve dinî kitaplar yazdı, rahiplik dersleri aldı ve onur rahibi oldu. 1870'ten sonra ise Roma, Weimar ve Budapeşte arasında seyahat ederek ömrünün sonuna kadar öğretmenliği ve piyanistliği sürdürdü. Budapeşte Müzik Okulu’nu kurarak onun ilk başkanı oldu. 31 Temmuz 1886’da, bir festival vesilesiyle bulunduğu Bayreuth'ta zatürreye yakalanarak hayatını kaybetti.

Liszt'in Temmuz ayında zatürreden ani bir şekilde ölmesi kuşku uyandırıcıdır ve bu kuşkuyu destekleyen birtakım ön hadiseler mevcuttur: Bunların ilki, 5 Aralık 1849'da, evinden çıkarken bıçaklanmasıdır. Bu suikast girişimini yara alarak atlatan Liszt, bir süre hastanede yattıktan sonra eski sağlığına kavuşmuş, fakat 10 Ocak 1850'de kendisine yeniden suikast girişiminde bulunulmuştur. Bu ikinci suikast girişimini, kendisini koruyanlarca yara almadan atlatan Liszt, uzun bir sükûn devresinden sonra, 20 Mayıs 1886'da, bir ölüm tehdidi aldı. Bu tehditten sonra güvenliğini arttırdı ve vasiyetini yazdırdı. Tüm bu güvenlik önlemlerine rağmen 31 Temmuz 1886'da evinde şüpheli bir şekilde ölü bulundu. Budapeşte’de gömülmeyi vasiyet etmiş olmasına rağmen, apar topar, Bayreuth’a gömüldü. Ölüm nedeni zatürre olarak bildirilmişken, bir müddet sonra, öldürüldüğü ve katilin ortadan kaybolduğu açıklandı. Ne var ki, katili hiçbir zaman ele geçmedi.

Liszt'in ısrarla öldürülmeye çalışılmasının sebebinin, gayr-ı meşru ilişkileri ve yasa dışı faaliyetleri olduğu iddia edilmişse de, Liszt, sağlığında, şahsına yönelen öldürme girişimlerinin, kendisini kıskananlarca yapıldığını söylemiştir.

Eserleri:

  • La campanella
  • Liebesträume
  • Hungarian Rhapsody No. 2
  • Hungarian Rhapsodies
  • Piano Sonata in B minor
  • Transcendental Études
  • Les préludes
  • Totentanz
  • Piano Concerto No. 1
  • Années de pèlerinage
  • Liebestraum No. 3 As-dur
  • Mazeppa
  • Mephisto Waltzes
  • Grandes études de Paganini
  • Dante Sonata
  • Dante Symphony
  • Faust Symphony
  • Piano Concerto No. 2
  • Hungarian Rhapsody No. 6
  • Rhapsodie espagnole
  • Transcendental Étude No. 4
  • Funérailles
  • Transcendental Étude No. 6
  • Ballade No. 2 in B minor
  • Prometheus
  • Deux légendes
  • Harmonies poétiques et religieuses
  • Vallée d'Obermann
  • Hexameron
  • Hungaria
  • Ce qu'on entend sur la montagne
  • Hungarian Rhapsody No. 12
  • Don Sanche
  • Rondeau fantastique sur un thème espagnol "La Contrabandista", S.252
  • Von der Wiege bis zum Grabe, S. 107
  • Christus
  • Fantasy and Fugue on the chorale "Ad nos, ad salutarem undam"
  • Hungarian Fantasy
  • Hunnenschlacht
  • Bagatelle sans tonalité
  • Transcendental Étude No. 10
  • Réminiscences de Don Juan
  • Two Concert Études
  • Hungarian Rhapsody No. 15
  • Nuages gris
  • Transcendental Étude No. 8
  • Grand galop chromatique
  • Glanes de Woronince
  • Hungarian Rhapsody No. 5
  • Transcendental Étude No. 12
  • Héroïde funèbre
Biyografiler sayfasına dönmek için tıklayın.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorum yazarken dikkat edilmesi gereken noktalar:
1. Lütfen yorumunuzun tamamını büyük harflerle yazmayın.
2. Yazım kurallarına özen gösterin.
3. Yasalara aykırı, hakaret içeren, düzeysiz veya reklam içeren yorumlarda bulunmayın.

*** Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, yazım kuralları ile yazılmamış yorumlar onaylanmamaktadır.

Popüler Yayınlar

Etiketler

23 Nisan (1) 9/8'lik Presto (1) acapella (1) Adnan Atalay (1) Adrien Brody (1) Ah Bir Ataş Ver (1) akapella (1) akor (1) akustik gitar (1) akvaryum (1) Aladağlar (1) Alfred Denis Cortot (1) Ali Uçan (1) Alman (3) Alman folk müzik (1) Altın Bişşik (1) alto (1) Anadolu rock (2) Anna Magdalena Bach (1) Antonín Dvořák (1) Antonio Vivaldi (1) armoni (1) Arthur Rubinstein (1) Artur Schnabel (1) arya (1) Atatürk (2) Ayhan Baran (1) Ayrıldı Gönül (1) Ayrılık (1) Ayşen Gruda (1) Azerbaycan (3) Bach (2) Badi Nedim Ofdağ (1) bando (1) Barış Manço (2) barok (3) Bartholdy (1) Bartolomeo Cristofori (1) bas gitar (1) Beethoven (1) bemol (1) Beyazıt Öztürk (1) Beyer (2) Birol Işıkdemir (1) Biz Aşkı Meleklerden Çaldık (1) bizim nesil (1) blues (2) Bolu (2) Brahms (1) Buğra Gültek (1) Bulgar Tangosu (1) Burcu Güneş (1) Burgmüller (2) Cemal Reşit Rey (1) Charles-Louis Hanon (1) Chopin (2) Cihan Ünal (1) Claude Debussy (1) Clementi (2) Constantin Dinu Lipatti (1) Cortot (1) Czerny (2) Çağdaş Dönem (1) çalgı (1) çalgılama (1) Çalın Davulları (1) Çaykovski (2) Debre (1) Debussy (1) Dede Efendi (1) dijital piyano (1) Dino Lipatti (1) do majör (1) do majör prelude (1) doğa (1) Doğu Türkistan (1) Dört Kitabın Mânâsı (1) Drama (1) Drama Köprüsü (1) Duvernoy (2) Efe (1) eğitim (1) eğitim-öğretim (1) Eğriçam Deresi (1) elektro gitar (1) elektro piyano (1) Elveda Rumeli (1) Emil Gilels (1) empresyonizm (1) ergenlik (1) ergenlik dönemi (1) Erzurum (2) Eşkıya (1) etüt (3) Ey Güzel Kırım (2) Faruk Yener (1) Faun (1) Fazıl Say (1) Federkleid (1) Felix Mendelssohn Bartholdy (1) Ferdinand Beyer (4) Fırat (1) Fırat Türküsü (1) film (1) film tanıtımı (1) finale (1) flüt (2) folk müzik (1) fotoğraf (1) Franz Liszt (1) Franz Peter Schubert (2) Franz Schubert (2) Frédéric Chopin (1) fret (1) Gagauz (1) Gagavuz (1) Gagavuz halk yırı (1) Gagavuzya (1) George Frideric Handel (2) gitar (11) Gottschalk (1) güzel sanatlar lisesi (5) Hacıvat Karagöz (1) Hacıvat Karagöz Neden Öldürüldü (1) halk yırı (1) Haluk Bilginer (1) Handel (2) Hanon (1) Hanon tekniği (1) Haydn (1) heavy metal (2) Henry Purcell (1) hiçlik (1) Horowitz (1) Hoşça Kal Abim (1) Iğdır'ın Al Alması (1) İGSL (2) iki el koordinasyon (1) İlkadım (1) İlkadım Güzel Sanatlar Lisesi (2) İndim Yarın Bahçasına (1) İngiliz (1) insan (1) İnsan ve Müzik (1) İnsan ve Sanat Eğitimi (1) İrşad Aydın (1) isteksizlik (1) İstiklal Marşı (1) İstiklâl Marşı (1) İtalyan (1) izlenimcilik (1) Johann Friedrich Franz Burgmüller (2) Johann Sebastian Bach (2) Johannes Brahms (1) Jonathan Goldman (1) Joseph Haydn (1) Kasap Havası (1) Kastamonu (2) keman (2) Kırım (3) Kitap (6) Klasik Dönem (1) klasik gitar (1) klavikord (1) klavisteryum (1) klavsen (1) konçerto (1) konservatuvar kontralto (1) konsol piyano (1) koro (1) Kurtalan Ekspres (1) kuyruklu piyano (1) la minör (1) La Minör Inventions (1) Led Zeppelin (1) LGS (1) Lipatti (1) Lizst (1) Louis Moreau Gottschalk (1) Ludvig van Beethoven (1) Makedonya (1) Manastır (1) Manastır Türküsü (1) manzara (1) Mari Kız (1) Martha Argerich (1) Mehmet Ömür (1) melodi (1) melodram (1) merak (1) metronom (1) motif (1) motivasyon (1) Mozart (1) Muhittin Korkmaz (1) Muzaffer Sarısözen (1) Muzio Clementi (1) Münir Nurettin Selçuk (1) müzik (2) Müzik Kılavuzu (1) Müzik sözlüğü (6) müzik teknolojisi (1) Napoliten (1) nasıl çalınır (7) natürel (1) Nazar Eyle (1) Nazmi Ilıcalı (1) Nilüfer (1) nota (2) oktav (1) okul (2) opera (1) org (2) Orhan Gencebay (1) Orta Asya (1) Oy Nazlı Yarim (1) öğretmenler (1) Öğretmenler Günü (1) öğretmenlik (2) özgürlük (1) özgüven (1) özgüven gelişimi (1) p (1) Pagan (1) pandemi (3) parmak geçişi (1) partisyon (1) perde (1) Piyano (10) piyano başlangıç seviyesi (1) piyano eğitimi (11) piyano etüt (5) piyano kitap (2) piyano öğretmeni (10) piyano tekniği (15) Piyano Tekniğinin Biyomekanik Temeli (1) piyano türleri (1) piyano virtüözleri (11) piyano virtüözü (11) piyano-gitar (7) piyanonun tarihçesi (2) polifonik (1) Polonya (1) portatif piyano (1) porte (1) presto (2) psikoloji (1) Purcell (1) Pyotr İlyiç Çaykovski (2) Rahmaninov (1) rapsodi (1) Richard Wagner (1) Richter (1) ritm (1) Robert Schumann (1) rock (4) Romance (1) romantik dönem (4) romantik dönem piyano (3) Rubinstein (1) Ruhi Su (1) Rumeli (4) Rus (1) sahne fobisi (1) salgın (3) Samsun (2) Samsun İlkadım Güzel Sanatlar Lisesi (2) Sarabande (1) Sarı Gelin (1) Schnabel (1) School of Rock (1) schubert (1) Schumann (1) Seba Baştuğ Şen (1) Seçil Hitit (3) Selanik (1) serenad (1) serenade (1) Sergey Rahmaninov (1) ses (2) ses kayıt (1) Ses Kayıt ve Müzik Teknolojileri (1) Sesin Peşinde (1) Seslerin Gizli Gücü (1) Sezen Aksu (1) Sigismund Thalberg (1) Sol Majör Minuetto (1) sol majör no 101 (1) Sol Majör No 74 (1) sonat (1) Sonatina in F Majör (1) Sonatina Op. 36 No 1 (1) soprano (1) sözlük (6) Sözüm Var (1) Stairway To Heaven (1) Su (1) Suat Arıkan (1) Süha Ünsal (1) Sviatoslav Richter (1) şan (2) Şebnem Sönmez (1) tango (2) Tatar (3) teknoloji (1) Thalberg (1) The Pianist (1) titreşim (1) ton bulma (1) toplum (2) Turan (1) Türk 100'ler - Müzisyenler (1) Türk Dünyası Müzikleri (1) Türk Marşı (1) Türkistan (1) türkü (15) Ufuk Önen (1) uvertür (1) Uygur (1) uzaktan eğitim (2) Veda (1) vibrato (1) virtüöz (11) Vivaldi (1) Vladimir Horowitz (1) Wagner (1) Wolfgang Amadeus Mozart (1) Yaşar Kurt (1) yaylı çalgılar (1) Yıldız Kenter (1) yıldızların altında (1) yılgınlık (1) Zeki Duygulu (1) Zeybek (1)